I. Cách tính bảo hiểm xã hội (BHXH) một lần

Cách tính BHXH một lần được áp dụng theo Thông tư 59/2015/TT-BLĐTBXH, cụ thể:

Mức hưởng trước năm 2014 = Hệ số 1,5 * M_bqtl trong những năm đóng trước năm 2014.

Mức hưởng sau năm 2014 = Hệ số 2 * M_bqtl trong những năm đóng từ năm 2014 trở đi.

      Như vậy công thức chung cách tính BHXH một lần như sau:

Mức hưởng = (1,5 x M_bqtl x thời gian tham gia BHXH trước năm 2014)

                       + (2 x M_bqtl x thời gian tham gia BHXH từ năm 2014 trở đi)

Trong đó: M_bqtl là mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH

       Từ công thức chung ta có thể thấy 2 yếu tố quan trọng nhất để tính tiền BHXH chính là mức lương bình quân tháng đóng BHXH và thời gian tham gia BHXH của người lao động.

      Điều 62 Luật BHXH số 58/2014/QH13 quy định về mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH để tính lương hưu, trợ cấp một lần như sau:

1. Người lao động thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương này thì tính bình quân tiền lương tháng của số năm đóng BHXH trước khi nghỉ hưu như sau:

- Tham gia BHXH trước ngày 01 tháng 01 năm 1995 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 05 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 1995 đến ngày 31 tháng 12 năm 2000 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 06 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 2001 đến ngày 31 tháng 12 năm 2006 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 08 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH trong khoảng thời gian từ ngày 01 tháng 01 năm 2007 đến ngày 31 tháng 12 năm 2015 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 10 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH từ ngày 01 tháng 01 năm 2016 đến ngày 31 tháng 12 năm 2019 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 15 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH từ ngày 01 tháng 01 năm 2020 đến ngày 31 tháng 12 năm 2024 thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của 20 năm cuối trước khi nghỉ hưu;

- Tham gia BHXH từ ngày 01 tháng 01 năm 2025 trở đi thì tính bình quân của tiền lương tháng đóng BHXH của toàn bộ thời gian.

      Theo đó, mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH là tiền lương theo ngạch, bậc, cấp quân hàm và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp nghề. Tiền lương này được tính trên mức lương cơ sở tại thời điểm tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH. 

2. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với người lao động có toàn bộ thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định quy định tại khoản 2 Điều 62 của Luật BHXH và khoản 2 Điều 9 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP được hướng dẫn như sau:

Tiền lương tháng đóng BHXH là tiền lương tháng đã đóng BHXH được điều chỉnh theo quy định tại khoản 2 Điều 63 của Luật BHXH  và khoản 2 Điều 10 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP.

Theo quy định tại Khoản 2 Điều 10 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP của Chính phủ Quy định chi tiết một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc: “Tiền lương đã đóng BHXH để làm căn cứ tính mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với người lao động theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định được điều chỉnh theo công thức sau:

a) Mức điều chỉnh tiền lương đã đóng BHXH được tính trên cơ sở chỉ số giá tiêu dùng bình quân năm và được xác định bằng biểu thức sau:

Trong đó:

- t là năm bất kỳ trong giai đoạn điều chỉnh;

- Mức điều chỉnh tiền lương đã BHXH của năm t được lấy tròn hai số lẻ và mức thấp nhất bằng 1 (một).

b) Mức điều chỉnh tiền lương đã đóng BHXH của các năm trước năm 1995 được lấy bằng mức điều chỉnh tiền lương đã đóng BHXH của năm 1994.”

3. Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH đối với người lao động vừa có thời gian đóng BHXH thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định, vừa có thời gian đóng BHXH theo chế độ tiền lương do người sử dụng lao động quyết định theo khoản 3 Điều 62 của Luật BHXH và khoản 3 Điều 9 Nghị định số 115/2015/NĐ-CP được hướng dẫn như sau:

Trong đó:

a) Tổng số tiền lương tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định được tính bằng tích số giữa tổng số tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định với mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH được tính theo quy định tại khoản 1 nêu trên.

b) Trường hợp người lao động có từ 2 giai đoạn trở lên thuộc đối tượng thực hiện chế độ tiền lương do Nhà nước quy định thì tổng số tiền lương tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định được tính như điểm a khoản này. Trong đó, tổng số tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định là tổng số các tháng đóng BHXH theo chế độ tiền lương do Nhà nước quy định của các giai đoạn.

* Lưu ý:

         - Trường hợp chưa đóng đủ 1 năm thì mức hưởng bằng số tiền đã đóng, mức tối đa bằng 02 tháng mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH.

- Thời gian tham gia BHXH lẻ: từ 1-6 tháng tính ½ năm; từ 7-11 tháng tính 1 năm.

- Trường hợp tính đến trước ngày 01 tháng 01 năm 2014 nếu thời gian đóng BHXH có tháng lẻ thì những tháng lẻ đó được chuyển sang giai đoạn đóng BHXH từ ngày 01 tháng 01 năm 2014 trở đi để làm căn cứ tính hưởng BHXH một lần.

- Mức hưởng BHXH một lần không bao gồm số tiền Nhà nước hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện (Trừ trường hợp bị bệnh hiểm nghèo).

- Trường hợp hưởng BHXH một lần trong năm 2019 thì mức điều chỉnh tiền lương và thu nhập tính đóng BHXH năm 2019 được quy định tại Thông tư số 35/2018/TT-BLĐTBXH ngày 26/12/2018 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội. Cụ thể:

Bảng 1: Dành cho đối tượng tham gia BHXH bắt buộc

Bảng 2: Dành cho đối tượng tham gia BHXH tự nguyện

II. Ví dụ

Bà Nguyễn Thị A, 40 tuổi có thời gian tham gia BHXH tại Công ty TNHH B từ tháng 10/2016 đến tháng 04/2018 như sau:

          Từ tháng 11/2016 – 12/2016: mức lương 4.000.000đ.

Từ tháng 01/2017 – 3/2018: mức lương 4.500.000đ.

Tháng 4/2018: mức lương 5.278.000đ.

Bà A có thời gian tham gia BHXH là 1 năm 6 tháng và chưa đủ tuổi hưởng lương hưu và có nguyện vọng hưởng trợ cấp BHXH 1 lần. Thời gian đủ điều kiện nộp hồ sơ hưởng BHXH 1 lần từ tháng 03/2019.

Mức hưởng BHXH 1 lần như sau:

Thời gian tham gia BHXH của bà A sau ngày 01/01/2014 và có thời gian đóng BHXH là 1 năm 6 tháng (1,5 năm).

Mức bình quân tiền lương tháng đóng BHXH (Mbqtl) của bà A như sau:

                                           
                                    = 4.638.778 (đồng/tháng)

              Trợ cấp BHXH 1 lần bà A nhận được:

              = {(1,5 x thời gian tham gia BHXH trước năm 2014) + (2 x thời gian tham gia BHXH từ năm 2014)} x Mbqtl

= 0 + (2 x 1,5 năm x Mbqtl)

= 2 x 1,5 x 4.638.778 = 13.916.334 (đồng)

 Bạn có thể căn cứ vào các quy định và ví dụ nêu trên để tính số tiền Bạn được nhận.