Tỷ lệ bao phủ BHYT ngày càng tăng

Nếu như các năm 2009 và 2015 độ bao phủ BHYT lần lượt đạt 57% và 74,7% dân số thì đến năm 2024, tỷ lệ bao phủ BHYT của cả nước đã đạt 94,29% dân số. Đáng chú ý, đến hết tháng 9/2025, số người tham gia BHYT là 91,96 triệu người và đạt 94,2% dân số.

Với những kết quả này, Việt Nam cơ bản hoàn thành mục tiêu BHYT toàn dân và về đích trước thời hạn so với mục tiêu về độ bao phủ đề ra tại Nghị quyết số 20-NQ/TW năm 2017 về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới. Đây là kết quả của nhiều chính sách ưu tiên về an sinh xã hội, đặc biệt là các chương trình hỗ trợ đóng BHYT cho người nghèo, cận nghèo, người cao tuổi, trẻ em dưới 6 tuổi, học sinh, sinh viên.

Người dân đi khám chữa bệnh bằng thẻ BHYT

Tại nhiều địa phương, tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt và vượt mục tiêu như: Hà Nội (tính đến cuối tháng 9/2025 đạt 95,56% dân số, vượt 0,06% chỉ tiêu kế hoạch giao năm 2025); Tuyên Quang (tính đến tháng 10/2025 đạt 95,9% dân số và nằm trong nhóm các tỉnh có tỷ lệ người tham gia BHYT cao của khu vực Trung du và miền núi phía Bắc). Thành tựu này phản ánh rõ nỗ lực của ngành BHXH trong mở rộng lưới an sinh tới hầu hết người dân.

Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, hiện vẫn còn khoảng gần 5 triệu người chưa tham gia BHYT - tương ứng gần 4,8% dân số. Dù con số này rất nhỏ, song vẫn còn hàng triệu người chưa có tấm “bùa hộ mệnh” khi không may ốm đau, bệnh tật. Số người chưa tham gia BHYT phần lớn là người lao động tự do, buôn bán nhỏ lẻ hoặc di cư ngắn hạn. Đây là nhóm đông đảo trong nền kinh tế nhưng lại khó tiếp cận chính sách bởi không có hợp đồng lao động, không được doanh nghiệp đóng BHYT nên buộc phải tự đóng - điều không dễ với một nguồn thu nhập bấp bênh.

Đáng chú ý, chất lượng khám chữa bệnh BHYT vẫn là yếu tố ảnh hưởng lớn đến niềm tin. Ở nhiều nơi đăng ký khám chữa bệnh ban đầu, cơ sở vật chất và nhân lực y tế còn hạn chế. Đặc biệt, trong nhiều văn bản gửi Bộ Y tế trước và sau kỳ họp Quốc hội, cử tri các tỉnh liên tục phản ánh về tình trạng thiếu thuốc, thiết bị y tế khi người dân đi khám chữa bệnh BHYT; thái độ của nhân viên y tế và thời gian chờ khi khám chữa bệnh BHYT cũng lâu hơn so với khám dịch vụ; tiếp đó là mức đóng BHYT quá cao so với thu nhập, nhất là với người lao động tự do, không hưởng lương... Những điều này đã khiến công tác vận động người dân tham gia BHYT tại nhiều địa phương gặp nhiều khó khăn.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Kiến nghị giải pháp tháo gỡ những vướng mắc, bất cập còn tồn tại trong quá trình thực hiện chính sách BHYT, ông Thạch Phước Bình - đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long cho biết, để chính sách về BHYT thực sự đảm bảo quyền lợi và sức khỏe cho người dân, Bộ Y tế và cơ quan chức năng, pháp luật liên quan cần hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách.

Theo đó, cần tiếp tục sửa đổi, bổ sung và hoàn thiện các quy định pháp luật về BHYT để tạo ra một khung pháp lý rõ ràng, đồng bộ; bổ sung và hoàn thiện các quy định về quyền lợi của người tham gia BHYT, đảm bảo tính rõ ràng, minh bạch và đầy đủ. Đồng thời, tăng cường truyền thông và nâng cao nhận thức cộng đồng, đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền về lợi ích của BHYT và cách thức tham gia; sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng, mạng xã hội và các chương trình giáo dục cộng đồng để nâng cao nhận thức và ý thức tham gia BHYT của người dân.

Ngành BHXH đã đa dạng hóa các giải pháp để mở rộng diện bao phủ BHYT

Song song với đó, hỗ trợ tài chính và khuyến khích tham gia BHYT; mở rộng các chương trình hỗ trợ tài chính cho các đối tượng yếu thế; nghiên cứu và triển khai các chính sách khuyến khích doanh nghiệp và người lao động tự do tham gia BHYT. « Cần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế; đầu tư và nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa; nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ y bác sĩ thông qua các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên », ông Bình nhấn mạnh.

Dưới góc độ khác, ông Nguyễn Đức Thuận - nguyên Giám đốc Sở Y tế tỉnh Lâm Đồng (cũ) cho biết, để bao phủ BHYT toàn dân, điều quan trọng là phải làm sao để mọi người dân hiểu rõ những lợi ích khi tham gia BHYT. Trong đó, cốt lõi nhất là khi họ đau ốm, đến bệnh viện, họ được chẩn đoán và điều trị kịp thời, hiệu quả.

Để làm được những điều đó, chất lượng khám chữa bệnh BHYT tại các cơ sở y tế phải được đảm bảo, từ thái độ tiếp xúc với người bệnh, đến công tác thanh toán BHYT phải công khai, nhanh gọn và danh mục thuốc, dịch vụ được BHYT chi trả phải đủ rộng để người dân cảm thấy hài lòng. Cụ thể, cần nâng cao chất lượng bác sĩ tuyến dưới - nơi người có thẻ BHYT tìm đến đầu tiên. Bởi trên thực tế, ở mọi ngành nghề, ai cũng mong muốn được làm việc trong môi trường mà mình được phát triển một cách tốt nhất. Do đó, để bác sĩ giỏi về tuyến dưới, cần có kế hoạch đào tạo, chính sách và cam kết rõ ràng. Cùng với đó, về cơ sở hạ tầng, cần tháo gỡ những khó khăn ngay từ khâu đấu thầu để các cơ sở khám chữa bệnh, trạm y tế đảm bảo đủ thuốc, thiết bị y tế…

Nhằm phát triển người tham gia BHYT, BHXH Việt Nam đã đề ra các giải pháp chỉ đạo cụ thể. Theo đó, tiếp tục tham mưu UBND tỉnh, thành phố trình HĐND để đưa chỉ tiêu BHYT vào Nghị quyết về phát triển kinh tế - xã hội hằng năm. Đề xuất UBND tỉnh trình HĐND tỉnh bố trí kinh phí hỗ trợ thêm mức đóng BHYT nhằm tăng nhanh số người tham gia trong năm 2025 và những năm tiếp theo. Kiện toàn Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT cấp tỉnh, cấp xã tại một số địa phương.

Cùng với đó, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, tổ chức hội nghị đối thoại phổ biến Luật BHXH, Luật BHYT sửa đổi và các văn bản hướng dẫn thi hành để người dân, đơn vị, doanh nghiệp đặc biệt là các nhóm đối tượng mới, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình khi tham gia BHXH, BHYT theo quy định. Đặc biệt, cơ quan BHXH phối hợp chặt chẽ với các cơ quan, đoàn thể, UBND xã để hướng dẫn lập danh sách báo tăng, giảm, cấp thẻ BHYT cho người tham gia đầy đủ kịp thời. Nhất là trong giai đoạn bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp mới đi vào hoạt động còn nhiều lúng túng, chưa rõ cách thức triển khai, bảo đảm không để ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia BHYT.

Nguồn: ansinh.tapchikinhtetaichinh.vn

a